İzmit’in Modernleşme Sürecinde Nüfus Hareketleri


Kocaelispor camiası olarak en çok konuştuğumuz konuların başında yaşanan göçler ve İzmit yerelinde değişen nüfus hareketleri gelmektedir. 1999 Marmara Depremi yakın dönemden bir kırılma aşamasıdır nüfus hareketleri için. Sadece İzmit’in değil, Yalova’dan Sakarya’ya hatta Bursa’ya kadar Marmara havzasında muazzam bir nüfus değişimi yaşanmıştır deprem sonrasında.

Dosyamızın konusu bu hareketlerin köklerine inebilmek için bir adım olacak nitelikte. Elbette depremle sınırlı tutulamaz nüfus hareketliliği. Çok daha eskilere gitmek gerekiyor. Mesela 1800’lü yıllardaki İzmit’i konuşmamız gerekiyor.

İzmit bilindiği gibi bu dönemde Osmanlı fethinden önce Bizans’ın elinde kalan nadir toprak parçalarından biridir. Şehrin sancaklara, köylere, kazalara taksim edilmesi ve yeni idari düzeneğin stabil hale getirilmesi kendisini Osmanlı döneminde 1800’lerde gösterir. Hızlı toprak kayıpları ve nüfus artışı Kuzeybatı Anadolu’da aşırı bir nüfus artışına neden olmuştur. Elbette yoğun işgücü de bölgenin ekonomik anlamda kalkınmasına aracı olmuştur. Ortada artık kendi özel dokusu ile İzmit Sancağı bulunmaktadır.

1881 döneminde yapılan ilk nüfus sayımlarından birinde İzmit Sancağı İzmit, Adapazarı, Geyve, Kandıra ve Karamürsel’den oluşmaktadır. Aslında 20’ye yakın kaza sayısı birleşmeler ile 5’e kadar düşürülmüştür. Özellikle tribünlerimizde etkisini gösteren semt temelli dokuların referans noktalarıdır bu birleşmeler ve nüfus hareketleri. İlerleyen dosyalarımızda İzmit’i ve Kocaelispor tribün dokusunu anlamak isteyen herkesin titizlikle yoğunlaşması gereken bu kritik önemdeki konuya daha detaylı yoğunlaşacağız. Şimdi 20. yüzyıla uzanan seyirdeki yani modern İzmit vilayeti öncesindeki nüfus seyrimize bakalım…

1914’teki nüfus sayımında ise İzmit, Adapazarı, Geyve, Kandıra, Yalova ve İznik de kazalar arasında yer almaktadır. Ve temelde müstakil bir sancak olarak İstanbul’a bağlıdır. İzmit sancağının Osmanlı’nın son evrelerinde nüfus yapısı yaklaşık şu şekildedir.

72.000 Müslüman Erkek, 69.000 Müslüman Kadın, 12.000 Rum Erkek – 12.000 Rum Kadın, 19.000 Ermeni Erkek – 19.000 Ermeni Kadın, 500 Protestan Erkek – 500 Protestan Kadın, 30 Katolik Erkek – 20 Katolik Kadın

Önerilen Makale

İzmit’in Özelinde: Esas 41 Burda AVM

Geçen yıl ilimizde avm zincirlerine eklenen Symbol AVM’den sonra, bu yeni yılda da bir yenisinin daha …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir